AS-013 · Chiêm tinh phương Tây
Góc chiếu và độ lệch cho phép (orb): vì sao 62° vẫn có thể là lục hợp
Góc chiếu là khoảng cách giữa hai thiên thể trên vòng hoàng đạo khi nó rơi gần một góc đặc biệt như 0°, 60°, 90°, 120° hay 180°. Bài này nêu bảng góc, cách tính độ lệch, độ rộng cho phép (orb) và cách chia nhóm mạnh, vừa, rộng.
Các góc và tên gọi
| Góc | Tên | Loại | Cách đọc truyền thống |
|---|---|---|---|
| 0° | Hợp | Chính | Hai yếu tố hòa trộn, khó tách |
| 30° | Bán lục hợp | Phụ | Hai yếu tố khác bản chất, ít ăn khớp |
| 60° | Lục hợp | Chính | Dễ phối hợp nếu có chủ động |
| 90° | Vuông | Chính | Căng thẳng thúc đẩy hành động |
| 120° | Tam hợp | Chính | Thuận, tự nhiên, dễ trôi chảy |
| 150° | Quincunx | Phụ | Cần điều chỉnh thường xuyên |
| 180° | Đối | Chính | Hai phía kéo nhau, cần cân bằng |
Độ lệch và độ rộng cho phép
Hai thiên thể hiếm khi cách nhau đúng 60° hay 120° tròn trĩnh. Vì vậy chiêm tinh cho phép một vùng quanh mỗi góc, gọi là orb (độ lệch cho phép). Độ lệch của một cặp là hiệu giữa khoảng cách thực tế và góc chuẩn gần nhất.
- Lấy kinh độ hoàng đạo của hai thiên thể và tính hiệu, rồi đưa về khoảng từ 0° đến 180°.
- Với từng góc trong bảng, tính độ lệch = |hiệu − góc|.
- Giữ góc có độ lệch nhỏ nhất; nếu độ lệch này nhỏ hơn hoặc bằng độ rộng cho phép thì coi là có góc chiếu.
Ví dụ: Mặt Trời ở 10° Bạch Dương (kinh độ 10°), Sao Hỏa ở 14° Song Tử (kinh độ 74°). Hiệu là 64°, gần nhất là lục hợp 60°, độ lệch 4°. Vì có Mặt Trời nên độ rộng cho phép là 8°; 4° nằm trong, nên đây là lục hợp có độ lệch 4°.
Độ rộng cho phép của SAOMI
| Trường hợp | Độ rộng cho phép |
|---|---|
| Góc chính, có Mặt Trời hoặc Mặt Trăng | 8° |
| Góc chính, giữa các hành tinh khác | 6° |
| Góc phụ (30°, 150°) | 3° |
Các góc chiếu còn được xếp nhóm theo độ lệch: mạnh khi lệch không quá 2°, vừa khi không quá 4°, và còn lại là rộng. Góc càng chặt (lệch càng nhỏ) càng được xem là rõ.
Đang vào hay đang ra
Một góc chiếu gọi là “vào” khi độ lệch so với góc chính xác đang giảm (hai thiên thể đang tiến tới góc chuẩn) và “ra” khi độ lệch đang tăng. SAOMI xét theo độ lệch chứ không theo việc khoảng cách tăng hay giảm, vì khoảng cách có thể đang tăng nhưng vẫn đang tiến tới góc chuẩn (ví dụ góc 58° dãn dần ra 60°).
Điểm nào tham gia góc chiếu
Trong SAOMI, mọi cặp trong mười hành tinh được xét góc chiếu. Nút Mặt Trăng không tham gia, còn cung mọc và giữa trời tham gia khi có giờ và nơi sinh. Bánh xe lá số làm nổi các góc chiếu của một hành tinh khi bạn rê chuột hoặc dùng bàn phím chọn nó, và không vẽ các góc rộng để tránh rối.
Hai hiểu lầm thường gặp
Hiểu lầm: Tam hợp và lục hợp là tốt, vuông và đối là xấu.
Cách hiểu phù hợp: Đây là cách nói rút gọn. Góc căng thẳng thường thúc đẩy hành động và phát triển; góc thuận có thể khiến mọi thứ trôi đi mà thiếu động lực. Cần đọc kèm hành tinh và nhà.
Hiểu lầm: Góc chiếu chỉ tính khi hai hành tinh cùng nguyên tố hoặc cùng hình thức.
Cách hiểu phù hợp: Góc chiếu được tính hoàn toàn theo khoảng cách độ trên vòng hoàng đạo; nguyên tố và hình thức là cách gom khác.
Thử ngay trên lá số của bạn
Tài liệu và xuất xứ
- Astrological aspect (Wikipedia)Tổng quan về các góc chiếu và độ rộng cho phép.
- Tetrabiblos (Ptolemy)Sách chiêm tinh cổ điển viết bằng tiếng Hy Lạp, nền của nhiều quy ước như chủ tinh các cung và góc chiếu; xem phần giới thiệu tại Wikipedia.
- Horoscope (Wikipedia)Tổng quan bằng tiếng Anh về lá số sinh, các thành phần và lịch sử của chiêm tinh phương Tây.
Bài viết nhằm hiểu khái niệm và cách tính, không thay lời khuyên chuyên môn và không dự đoán sự việc.
Đọc tiếp
AS-001 · Chiêm tinh phương Tây
Bốn thành phần của lá số Chiêm tinh: hành tinh, cung, nhà và góc chiếu
Một lá số Chiêm tinh phương Tây là bản chụp bầu trời lúc sinh, đọc bằng bốn thành phần: hành tinh nói về điều gì, cung nói về theo cách nào, nhà nói về ở lĩnh vực nào và góc chiếu nói về chúng liên hệ với nhau ra sao.
AS-008 · Chiêm tinh phương Tây
Hành tinh cá nhân, xã hội và ngoài: ba tầng nhịp thời gian
Mười thiên thể trong lá số chia thành ba tầng theo tốc độ: nhóm cá nhân đi nhanh, nhóm xã hội đi vừa, nhóm ngoài đi rất chậm. Bài này nêu từng tầng, vì sao nhóm ngoài mang tính thế hệ, và nghịch hành là gì.
AS-011 · Chiêm tinh phương Tây
Bốn trục của lá số: cung mọc, cung lặn, giữa trời và thiên để
Bốn điểm trục tạo nên khung của lá số: cung mọc và cung lặn nằm trên đường chân trời, giữa trời và thiên để nằm trên đường kinh tuyến. Bài này nêu cách tìm bốn điểm, ý nghĩa truyền thống và sự khác biệt với thiên đỉnh trong thiên văn.
BZ-017 · Bát tự
Lục hợp, tam hợp và tam hội: trước hết xem thành viên tạo thành thế nào
Ba nhóm quan hệ giữa các Địa chi có cách tạo thành khác nhau: lục hợp là cặp, tam hợp là ba chi cách đều bốn bậc, tam hội là ba chi liền nhau trong cùng một mùa. Bài này nêu từng nhóm và những điều cần xem trước khi đọc hành hóa.